ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ 10 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೆಘಾ ಹಗರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪೇಟಿಎಂ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅನೇಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಷೇರುದಾರರಾಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯ್ ಶೇಖರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಬಿಐ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳ ನಡುವೆ ಪೇಟಿಎಂ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಇವೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಪೇಟಿಎಂ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆ ಒನ್97 ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ರೂ. 2150 ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ರೂ. 18,300 ಕೋಟಿಯನ್ನು One97 ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ (ಪೇಟಿಎಂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಈಗ ಇದರ ಷೇರು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ‘ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುದ್ದಿ’ ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಈಗ ಅದರ ಷೇರಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಕುಸಿದು, ರೂ. 400 ರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. (ಇದರ ಷೇರು ಬೆಲೆ ನವೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ 1780 ರೂ. ಮತ್ತು 2024ರ ಮಾರ್ಚ್ 7 ರಂದು 400.10 ರೂ.)
ಈ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದವರು ಸುಮಾರು ರೂ. 15 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಎಲ್ಐಸಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಾಗ ಕಂಪನಿ ಮುಚ್ಚಲಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು. ಎಲ್ ಐಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 3.5ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಶೇರು ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿ ಜನರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ, One97 ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ, ಕೇವಲ Paytm ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿಜ, ಇದು Paytm, Paytm ಮಾಲ್ (ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾಲ್), Paytm ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ 8 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವು Paytm ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಿದೆ.
ಯಾಕೆ ಈ ನಿಷೇಧ?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು KYC ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು Paytm ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪದೇ ಪದೇ ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೇಳಿದೆ. KYC (ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ) ನಿಯಮಗಳು, ಅನುಸರಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪಕ್ಷದ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದೆ. ಈ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. KYC-ಅನುವರ್ತನೆಯಲ್ಲದ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಏಕ PAN ಗಳ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.
ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, Paytm ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್(PPBL) RBI ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಗುರುತೇ ಇಲ್ಲದೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೇಟಿಎಂ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ಬಿಐ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ಇಡಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
PPBL ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಂಪು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕನಿಷ್ಠ KYC ಪ್ರಿ-ಪೇಯ್ಡ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂದು PTI ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದರೇನು?
ಮೊದಲು ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಾವತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಎಂದರೇನು ಎಂದು ನೋಡೋಣ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು, 2015 ರಲ್ಲಿ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು 2016ರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಸ್ಮಾಲ್ ಫೈನಾಸ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಿರುಸಾಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಫೈನಾನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಜನರ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು (ರೂ. 2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಾಲ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಾಲ ನೀಡದೆ ಹೇಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅಂದೇ ತಜ್ಞರು ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಆದರೆ, ಸಾಲ ನೀಡದೆ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸಿದರು. 41 ಕಂಪನಿಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, 11 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಬಿಐ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು. ಎಲ್ಐಸಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತೆಯೇ ಅದಕ್ಕೂ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲ ;
ಉಳಿದ 10 ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ 3 ಕಂಪನಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ Paytm ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ನುಳಿದ 5 ರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸರಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಈಗಾಗಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಇದು ಅನಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು ಎಂದು ಅನುಭವವು ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಉದ್ದೇಶವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದರೆ ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದು?
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಬೆಂಬಲ ;
ಅದು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಾನೇ, ಪೇಟಿಎಂ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕಂಡುಬಂದ ಅಕ್ರಮಗಳು, ವಿಧಿಸಲಾದ ದಂಡಗಳು, ನಿಷೇಧಗಳ ನಂತರವೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದೇಕೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದರ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಉತ್ತರವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ, ಅಕ್ರಮಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ RBI, 2019 ರಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ನಿರಂತರ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕಾರಣ 2021 ರಲ್ಲಿ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2023 ರಲ್ಲಿ ನಮೋ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪೇಟಿಎಂ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
ಮೆಗಾ ಹಗರಣ ;
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೇ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ, ಆ ಕಂಪನಿಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಖಾತೆ (PAN) ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದೋಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಯೋಜನೆಗಳ 7.5 ಲಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದರೆ, ಈ ಮೋದಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಮಟ್ಟದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಲವು ಲಕ್ಷ ಖಾತೆಗಳು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಕಪ್ಪುಹಣ ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು KYC ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗ್ರಾಹಕರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ, ಈ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ನಂತರವೂ Paytm ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಏಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ವಿಜಯ್ ಶೇಖರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ‘ಬೇಕಾದವರು’ ಎಂದು ಹಲವು ಬಾರಿ ‘ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ’ ನಂತರವೂ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂತಹ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಒಂದೋ – ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ‘ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್’ ಮಾಡುವ ರಹಸ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಊಹಿಸಲೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ- ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಹಾಗೆ ಅನುಮಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಮೋದಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರವೇ ಪೇಟಿಎಂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ.
2000 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ One97 ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ನಂತರದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಾನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ದಾಖಲಿಸದೆ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಇದು Paytm ಅನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 2014 ರ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಊಹಿಸಲೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಯು 2014 ರಲ್ಲಿ Paytm ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು, 2016 ರಲ್ಲಿ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ Paytm-e ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, Paytm ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, Namo ಪ್ರಯಾಣ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು Paytm ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಮೋದಿಯವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೇಟಿಎಂ ಅನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹೊಸ ರೂಪ ;
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಡೆದರೂ, ಪದೇ ಪದೇ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ, ಅಪರಾಧ ಎಂದು ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರೂ, ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಇಂತಹ ನೆರವಿನ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು Paytm ನಲ್ಲಿ 2 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಖಾತೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಟೇಕ್ ಗೆ ರೂ. 500 ವರೆಗೆ ಠೇವಣಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಡ್ ವಿತರಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 100 ರೂ. ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಕ್ಷಣ ಹೊಸ ಕಾರ್ಡ್ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಆರ್ಬಿಐ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಆ 2 ಕೋಟಿ ಜನ ಮತ್ತೆ 100 ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹೊಸ ರೂಪದಂತಿದೆ.
ಈಗ ಅದು ಹೇಗೆ ಹೊರಬಂದಿತು?
ಈ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತಡೆ ಹಿಡಿದಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಣಕಾಸು ವಲಯದ ತಜ್ಞರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, Paytm mi ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಅದು ಮಾಡಿದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ, Paytm ಎಂಬುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಪತನವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬೃಹತ್ ಹಗರಣದ ಅಂತ್ಯ!
ಆಟೋ ಸಿದ್ದಯ್ಯ 
ನಿಮ್ಮ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ